• Geen categorie
  • 4
1

Van fantasievogels tot perfectie

Zijn dichters niet alleen mannen van 70+?

“Dat denken veel mensen, maar je hoeft geen overdosis levenservaring te hebben om te kunnen dichten. Je hoeft niet ergens geweest te zijn of het ervaren te hebben, om erover te kunnen schrijven. Als schrijver creëer je veel in je hoofd. Daarvoor hoef je niet oud te zijn, maar alleen te beschikken over een grote dosis fantasie.”

Als alles fantasie is: wat leg je dan nog van jezelf in je gedichten?

“In bepaalde opzichten zijn gedichten altijd autobiografisch. Als je mijn bundel leest en mij kent, zie je heel veel dingen terug. Maar het is allemaal uitvergroot, vervreemd of juist heel klein gemaakt. Het blijft kunst. Mijn werk is geen dagboekpoëzie en ook geen autobiografie van Hanneke van Eijken. Maar er zitten wel elementen van mezelf in. Het komt tenslotte uit mij.”

Schermafbeelding 2014-01-31 om 09.39.25

Geef eens een voorbeeld

“Ik ben opgegroeid in een klein dorpje met 400 inwoners in Zeeland. Als je op een eiland opgroeit zul je moeten reizen om naar de stad te gaan. Daar heeft mijn hele jeugd een soort spanning gezeten: de horizon aan de andere kant van het water. De stad. Zo heb ik ook lang in de dak- en thuislozenzorg in Utrecht gewerkt. In die zin is er inspiratie ontstaan over het idee van wonen, rondlopen, veiligheid zoeken in een stad. Dit allemaal zie je terug in mijn bundel. Het is erin verweven.”

Ga jij nooit zonder pen en papier de deur uit?

“Ik heb altijd een boekje bij waarin ik dingen opschrijf. Dat kan van alles zijn. Als ik een workshop op mijn werk heb en ik iemand iets moois hoor zeggen bijvoorbeeld. Soms zul je het niet kunnen herleiden. Zo speechte de vader van een vriend van me tijdens een trouwerij: ‘toen je nog in dat studentenhuis woonde en we op bezoek kwamen, bleven onze schoenen aan de vloer plakken van de hoeveelheid bier’. Dat is uiteindelijk in mijn bundel terechtgekomen als: ‘de vloer trekt aan mijn voeten’.“

Je bent dichter, maar ook promovenda in het Europese recht. Zijn dat niet twee totaal verschillende werelden?

“Ik heb een proefschrift geschreven. Dat is in feite ook een boek. Momenteel ben ik bezig met de afronding zoals het kiezen van een omslag, lettertype en pakkende titel. Maar het is natuurlijk wel een wetenschappelijk juridisch boek, dus in die zin geen spannende beelden en klanken. Toch probeer ik in beide wat van mezelf te leggen. Zo heb ik voor de conclusie in mijn proefschrift een lange metafoor gebruikt: dat doen niet veel promovendi.”

Schermafbeelding 2014-01-31 om 09.43.10

Toch klinkt Europees recht een stuk minder sexy dan poëzie…

“Haha, dat vind jij. Europees recht lijkt saai omdat het allemaal dikke boeken vol regels zijn. Maar het gaat over onze samenleving en hoe we die zo kunnen vormen dat iedereen zich er prettig bij voelt. Dat spreekt mij erg aan. Wat ik zo mooi vind aan Europees recht is dat 28 lidstaten tot één wettekst moeten komen. Als wetenschapper interpreteer ik wat er bedoeld wordt met de gestelde definities. Het is soms net als een gedicht multi-interpretabel. Beide werelden zijn bikkelhard: je wordt er continu beoordeeld.”

Ben je dan één en dezelfde persoon als dichter en jurist?

“Als dichter ben ik een ander persoon dan als jurist. Als jurist moet ik nauwkeurig zijn, de werkelijkheid weergeven. In de poëzie kan ik doen wat ik wil, schrijven waarover ik wil schrijven. Daarmee kan ik een hele nieuwe wereld creëren die er nog niet helemaal was. Ik kan er enge beesten in rond laten lopen of fantasie vogels. Dat is wel echt een verschil met juridisch schrijven.”

Schermafbeelding 2014-01-31 om 09.40.44

Wat maakt een gedicht voor jou ‘mooi’?

“Ik vind het mooi als het iets in werking stelt in mijn hoofd. Als er daar iets gaat draaien. Dat kan een woord zijn, een zin of gewoon een gevoel. Je kunt niet zeggen ‘dit en dit en dit moet erin zitten’. Soms lees ik een gedicht waar ik de volgende dag nog over nadenk. Ik kan dan niet zo goed aangeven welke kenmerken het heeft, maar moet wat in beweging brengen in mijn hoofd.”

Sommige gedichten zijn abracadabra. Hoe leer je ze begrijpen?

“Het is net als muziek: je hebt muziek die iedereen makkelijk kan luisteren en je hebt hele moeilijke jazzmuziek. Je leert het waarderen als je je er meer in verdiept. Dat geldt ook met gedichten. Er zijn gedichten die iedereen kan lezen en begrijpen en die wat teweegbrengen. Het is een misopvatting dat je alle gedichten moet begrijpen. Soms is het een taalspel of zijn de klanken heel mooi.”

Waarom dan al die afbrekingen: dat maakt het toch een stukkie gecompliceerder?

“Een goed gedicht is voor mij een soort raadsel. Ik heb weinig woorden, maar door de zin zo op te schrijven of af te korten kan ik jou op een bepaald dwaalspoor zetten. Ik zoek altijd naar de spannendste afbreking. Zodat het een dubbele lading heeft of een grappig effect of clue. Dat doe ik expres om bij de lezer iets los te maken. Ik zie dichten als ambacht. Het is kunst.”

Schermafbeelding 2014-01-31 om 09.42.17

Wanneer is voor jou een gedicht af?

“Sommige gedichten schrijf ik in 10 minuten en herschrijf ik vervolgens niets meer aan. Sommige gedichten duren maanden. Dan blijf ik maar schaven. Ieder woord moet kloppen. Elke vorm van interpunctie moet goed zijn. Ik kan daarin echt doorslaan. Dan word ik lijp in mijn hoofd en wil ik dat de komma van dat ene gedicht verwijst naar de komma in dat andere gedicht: geen mens die dat ziet. Gelukkig zegt mijn uitgever soms ‘Hanneke, het is prachtig zo. Je gaat dingen kapot maken’.”

Je wordt straks moeder. Borrelt de inspiratie voor baby-poëzie al op?

“Er zijn genoeg mensen die me gewaarschuwd hebben dat –zodra ik straks moeder ben- de eerste tien gedichten niet goed zullen zijn. Het is natuurlijk wel een risico dat ik emotionele poëzie ga schrijven dus zal ik extra kritisch moeten zijn. Dichten is en blijft kunst die ervoor moet zorgen dat er bij mensen iets teweeggebracht wordt. Het moet geen uitlaatklep van jezelf zijn. Inmiddels ben ik bezig met mijn tweede bundel die naar verwachting verschijnt in het voorjaar van 2016. Genoeg tijd om verder te ontwikkelen als dichter en de baby-poëzie eruit te filteren.”

2

Wil jij kennismaken van de dichtkunst van Hanneke van Eijken?

We geven 3 keer de debuutbundel van Hanneke weg. Hoe je die wint? Schrijf, knip of plak hieronder een gedicht dat iets bij je teweegbrengt. De mooiste inzendingen belonen we. Oja, als je plagiaat pleegt, laat ons dan in elk geval weten wie de oorspronkelijke dichter is.

You may also like...

4 Responses

  1. Caatje zegt:

    ‘Haren zacht als veulenneusjes’
    – Hanneke van Eijken –

  2. Frans zegt:

    ‘If you can dream—and not make dreams your master;
    If you can think—and not make thoughts your aim;
    If you can meet with Triumph and Disaster
    And treat those two impostors just the same;
    If you can bear to hear the truth you’ve spoken
    Twisted by knaves to make a trap for fools,
    Or watch the things you gave your life to, broken,
    And stoop and build ’em up with worn-out tools:’

    – citaat uit ‘If’ van Rudyard Kipling –

  3. Eva zegt:

    Deze actie is inmiddels gesloten!
    Caatje en Frans, van harte gefeliciteerd en veel leesplezier!

  4. Het gedicht Straat van Hanneke dat gisteren (26.05.2016) op de scheurkalender stond, speelt op het Luie E(i)nd. Die straat Hij is zelfs niet te googelen. Ik googel ijsvogelhof; past in je hand. IJsvogel? Meloen? Wat Hanneke denk ik niet weet is dat ze meer gelijk heeft dan ze zelf weet: op het Oude Houtensepad, naast waar mijn vader op Tolsteeg begraven ligt, was begin vorige eeuw de bakkerij van mijn overgrootvader die daar vanuit Ameide zijn geluk kwam beproeven, van waaruit mijn grootvader voor zichzelf begon en de grote, nog googelbare bakkerij Lubro stichtte.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *